Boşanma davalarında en çok merak edilen sorulardan biri "iştirak nafakası maaşın yüzde kaçı?" sorusudur. Velayeti almayan ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine ne oranda katılacağı, hem nafaka borçlusu hem de nafaka alacaklısı açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu rehberde, iştirak nafakasının maaşın yüzdesi olarak nasıl hesaplandığını ve 2026 yılı güncel oranlarını kısaca ele alacağız.
İştirak Nafakası Nedir?
İştirak nafakası, boşanma veya ayrılık kararı sonrasında velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, müşterek çocuğun bakım, eğitim ve yaşam giderlerine mali gücü oranında katılmasını sağlayan nafaka türüdür. Türk Medeni Kanunu'nun 182. maddesinin 2. fıkrası bu yükümlülüğü açıkça düzenlemiştir: "Velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır."
İştirak Nafakası Maaşın Yüzde Kaçı?
Türk hukuk sisteminde iştirak nafakasının maaşın belirli bir yüzdesi olarak belirlenmesini öngören emredici bir kanun hükmü bulunmamaktadır. Nafaka miktarı, her somut olayın özelliklerine göre hakkaniyet ilkesi çerçevesinde hakim tarafından takdir edilmektedir.
Ancak uygulamada mahkemeler, iştirak nafakasına karar verirken nafaka borçlusunun net gelirinin genellikle %15 ile %25 arasında bir oranına tekabül eden miktarlara hükmetmektedir. Bu oran; çocuk sayısı, çocuğun yaşı ve ihtiyaçları, nafaka borçlusunun mali durumu gibi faktörlere göre değişiklik gösterebilmektedir.
Çocuk Sayısına Göre Yaklaşık Oranlar
Uygulamada gözlemlenen genel eğilimlere göre:
- 1 Çocuk: %15 - %25
- 2 Çocuk: %20 - %35
- 3 ve üzeri: %25 - %40
Bu oranlar kesin olmayıp, her davanın kendine özgü koşullarına göre hakim tarafından belirlenmektedir.
Nafaka Hesaplamasında Dikkate Alınan Kriterler
TMK m.330 uyarınca nafaka miktarı belirlenirken şu unsurlar dikkate alınmaktadır: Çocuğun ihtiyaçları (yaş, eğitim, sağlık durumu), ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri, çocuğun varsa kendi gelirleri.
Nafaka hesaplanırken "gelir" kavramı sadece maaşla sınırlı değildir. Nafaka yükümlüsünün ikramiye, prim, kira geliri, serbest meslek kazancı gibi tüm gelirleri değerlendirilmektedir.
Yargıtay'ın Yaklaşımı
Yargıtay kararlarına göre, nafaka miktarının belirlenmesinde hem çocuğun ihtiyaçları hem de nafaka borçlusunun yaşamını idame ettirmesi gözetilmektedir. Gelirle orantısız yüksek nafaka, gelirin %100'ünü aşan miktarlar hakkaniyete aykırı bulunmaktadır. Öte yandan çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak düşük miktarlar da yetersiz görülerek bozulmaktadır.
En Yüksek Nafaka Ne Kadar?
Türk hukuk sisteminde iştirak nafakası için belirlenmiş bir üst sınır bulunmamaktadır. Ancak önemli bir ilke vardır: Nafaka, karşı tarafı zenginleştirme aracı olarak kullanılamaz. Nafaka miktarının belirlenmesinde temel ölçüt çocuğun ihtiyaçlarıdır.
İştirak Nafakası Ne Zaman Sona Erer?
İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasına (18 yaşını tamamlamasına) kadar devam eder. Ancak TMK m.328/2 uyarınca, çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba eğitim sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür. Bu durumda ödenen nafaka "yardım nafakası" niteliğinde kabul edilmektedir.
Nafaka Ödenmezse Ne Olur?
Nafaka borcunun ödenmemesi halinde icra takibi başlatılabilir. İİK m.344'e göre nafaka borcunu yerine getirmeyen borçlu, alacaklının şikayeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılabilir.
Sonuç
İştirak nafakasının maaşın yüzde kaçı olacağı sorusunun kesin bir cevabı bulunmamaktadır. Türk hukukunda matematiksel bir yüzde formülünden ziyade, çocuğun ihtiyaçları ile ebeveynlerin mali gücü arasındaki denge esas alınmaktadır. Uygulamada %15 ile %25 arasında bir oran gözlemlenmekle birlikte, bu oran her davanın kendine özgü koşullarına göre değişebilmektedir. Nafaka konusunda profesyonel hukuki destek almanız önerilmektedir.
Bu makale Avukat Emre SOBAY tarafından yazılmıştır. Daha uzun versiyonuna buradan ulaşabilirsiniz.
Yorumlar
Kalan Karakter: